Het Project
'26.000 gezichten' is een initiatief van een groep van meer dan 130 (documentaire en drama-) filmregisseurs. Wij streven ernaar om dagelijks korte filmische portretten op TV te brengen over de groep asielzoekers die de komende drie jaar ons land dienen te verlaten. Wij richten ons daarbij uitsluitend op die mensen die onder de 'oude' vluchtelingenwet een asielstatus hebben aangevraagd.
De filmpjes variëren in lengte van 1 tot 5 minuten. We zijn van plan er ongeveer 160 per jaar te maken, voor de duur van drie jaar (termijn uitzetbeleid Minister).
Motivatie
Het filmproject 26.000 gezichten is gestart als reactie op het Tweede Kamerbesluit dat in januari 2004 is genomen een grote groep asielzoekers de komende jaren uit Nederland te verwijderen.
Veel vluchtelingen zijn de afgelopen jaren op drift geraakt vanuit gebieden waar oorlogen hun bestaan moeilijk maakten. Het gaat daarbij onder andere om de golf van geweldsconflicten die ontstond na het ineenstorten van het communistische blok rond de voormalige Sovjet Unie. Verder om regio's die al veel langer geteisterd worden door slepende conflicten en onderdrukking. Zonder uitzondering hebben deze mensen vroeger en nu veel ellende doorstaan, hebben zij hun hoop gevestigd op een beter leven in het ooit gastvrije Nederland. Een grote groep zal na vele jaren van onzekerheid nu terug moeten naar een land dat hun bestaan indertijd zo moeilijk maakte.
Joost Bosland, de initiatiefnemer, heeft in zijn werk als psychotherapeut veel gezinnen behandeld wegens hun psychotrauma's. De laatste maanden ziet hij zijn patiënten steeds vaker zieker worden onder de dreiging opnieuw verdreven te worden en terug gezonden te worden naar het land waar zij hun trauma hebben opgelopen. Terwijl het enige wat zij al jaren zoeken, en het enige wat zij en hun kinderen nodig hebben een veilige haven is, een haven die zij dachten te hebben bereikt. Omdat hij naast psychotherapeut ook filmmaker is, heeft hij het initiatief genomen tot het project 26.000 gezichten.
Een grote groep van meer dan 130 filmmakers heeft zich inmiddels bij het initiatief aangesloten. Wij willen aandacht vragen voor de manier waarop de Nederlandse regering omgaat met de groep asielzoekers die na vijf jaar of meer nog geen status heeft. Wij vinden dat de mensen die al zo veel jaren wachten op een beslissing van een dralende overheid, niet de dupe mogen worden van een falend beleid. Wij vinden dat deze mensen een fatsoenlijke en menswaardige behandeling verdienen.
De regering wil dit probleem nu alsnog voortvarend en met harde hand proberen op te lossen. Daarbij lijkt het kind met het badwater te worden weggegooid: in het huidige uitzettingsbeleid dreigt er onzorgvuldig en onrechtvaardig te werk gegaan te worden. Wij willen als filmmakers onze ogen en oren uitlenen om te zorgen dat deze groep mensen in de aandacht blijft van de publieke opinie. Wij willen zo meer begrip en inzicht kweken over hun situatie.
Doel
In de allereerste plaats willen wij de asielzoekers waar het om gaat een gezicht geven en er zo aan bijdragen dat de groep meer in beeld komt (en blijft). Wij willen informatie geven over de omstandigheden die hebben geleid tot hun vlucht naar Nederland. Wij willen tevens inzichtelijk maken waar de lang durende onzekerheid omtrent het verkrijgen van een vluchtelingenstatus bij deze groep toe heeft geleid. Tenslotte willen we op deze wijze de schoonheid en de kracht van de betrokken asielzoekers en hun kinderen nadrukkelijk naar voren laten komen.
Ten tweede willen wij informatie geven over de (voor het publiek vaak ingewikkelde en ondoorzichtige) omstandigheden waaronder asielzoekers door de Nederlandse overheid worden opgevangen. Onderdeel daarvan is toelichting op de herkomst van het getal 26.000 (naar velen menen een politieke strategie van de Minister).
Ten derde willen wij asielzoekers die eenmaal in beeld zijn, blijven volgen gedurende het proces dat leidt tot uiteindelijke terugkeer naar het land van herkomst.
Ten vierde willen wij algemene informatie geven over het vraagstuk van internationale migratie. Op die manier hopen wij beter inzichtelijk te maken waarom mensen hun land ontvluchten. Ook hopen wij zo duidelijk te maken in hoeverre hier sprake is van een keuze (zoals Minister Verdonk steeds naar voren brengt).
Op deze wijze willen wij een bijdrage leveren aan een meer humane uitvoering van het huidige asielbeleid. Bovendien willen wij het denken over de vluchtelingenproblematiek in onze samenleving verdiepen. Wij zien onze bijdrage als een daad van solidariteit met mensen die elders in de wereld vervolgd zijn en beschadigd zijn door oorlogsgeweld.
Realisatie
Wij willen korte filmische portretten maken van leden van de asielzoekers waar het om gaat. Deze films proberen wij een regelmatige en intensieve verspreiding te laten krijgen op de TV. Daarnaast willen wij via onze website achtergrondinformatie geven rond deze personen, plus algemene informatie over vluchtelingenproblematiek.
Ter uitvoering van ons initiatief zoeken wij naar een zo breed mogelijke steun in politiek en samenleving. Nadrukkelijk beogen wij daarbij een maximale samenwerking met alle betrokkenen die zich bezig houden met opvang, begeleiding en belangenbehartiging van de betreffende groep asielzoekers.
Dat betekent dat het project in elke fase van uitvoering zal worden getoetst en bijgestuurd door onze samenwerkingspartners, met behoud van onze eigen artistieke integriteit en vrijheid. De spelregels daarvoor staan in een redactiestatuut dat in overleg met onze samenwerkingspartners is vastgesteld. Daarin staan ook de inhoudelijke en formele kaders waarbinnen iedere regisseur geacht wordt te werken. Voorop staat hierbij dat de belangen van de geportretteerde asielzoekers op geen enkele wijze worden geschaad.
Wij zullen uiteindelijk op één of meer plekken in het omroepbestel een platform vinden voor uitzending van de gemaakte filmportretten. De zendgemachtigden die hiervoor met ons samenwerken zullen als coproducent medebepalend zijn voor het eindproduct, met behoud van de oorspronkelijke doelstellingen. Wij onderzoeken de mogelijkheid om tevens op andere plaatsen (zoals de bioscoop) een verspreiding van de filmpjes te vinden.
De makers van de filmportretten verplichten zich een artistiek hoogwaardig project af te leveren, teneinde op onze eigen en geëigende wijze het effect van het project te optimaliseren. Essentieel in het concept van '26.000 gezichten' is, dat door het samenwerken van ruim honderd regisseurs een veelkleurig en dóórlopend mozaïek ontstaat. Hierin wordt de komende jaren gedocumenteerd hoe wij in Nederland omspringen met de groep uitgeprocedeerde asielzoekers. Uiteindelijk zal van al het beeldmateriaal één lange bioscoopversie worden gemonteerd: een uniek document, door meer dan honderd auteurs.
Organisatiestructuur
Het project is eigendom van de Stichting '26.000 gezichten'. Het bestuur van deze stichting neemt alle belangrijke beslissingen tijdens de uitvoering van het project. Het bestuur betrekt in deze beslissingen steeds de belangrijkste samenwerkingspartners. Hiertoe wordt uit het Comité van Aanbeveling een Adviesraad ingesteld, die wordt aangevuld met inhoudelijk gespecialiseerde adviseurs.
In het productieproces wordt gewerkt met een netwerk van (nu zes) producenten. De makers worden aangestuurd door een redactie, waarin eindredacteur, researchers en een projectleider zitten. Om te zorgen dat er een eenheid in de verscheidenheid wordt bereikt, is een kernredactie van makers samengesteld. De uiteindelijke lijn en richting van het project wordt vastgesteld door een eindredactie, waarin alle geledingen van het project samen komen. Deze staat onder controle van het dagelijks bestuur van de Stichting '26.000 gezichten'. Het project wordt gecoördineerd door een projectleider die eveneens rechtreeks onder het bestuur van de stichting ressorteert.
De bijdragen van alle betrokkenen vinden plaats tegen geen of een gereduceerde vergoeding. Hiervoor is door het bestuur een heldere en passende norm opgesteld. Het project heeft op geen enkele wijze een winstoogmerk.
Tot besluit
Het initiatief komt voort uit een dringende behoefte bij te dragen aan een betere wereld, waarin mensen die door terreur en oorlogsgeweld zijn getroffen, welkom zijn in Nederland en hier tot rust kunnen komen.
In een echte democratie is de opvang van vluchtelingen naar onze overtuiging een plicht. Evengoed is het een plicht om het beleid van onze democratisch gekozen regering aandachtig te volgen en steeds opnieuw aan te dringen op maximale humaniteit.
Wij willen door het filmproject '26.000 gezichten' het openbare debat over deze vraagstukken stimuleren.
Utrecht, 16 mei 2005
